غلو، تفویض و صفات فرابشری ائمه (ع) (با رویکرد بررسی کتاب مکتب در فرآیند تکامل)

موضوع :غلو، تفویض و صفات فرابشری ائمه (ع) (با رویکرد بررسی کتاب مکتب در فرآیند تکامل)
استاد راهنما :
محقق : صادق امید خدا
کدآموزشی :
چکیده :

در کتاب «مکتب درفرآیند تکامل» و خصوصاً تا پایان بخش دوم آن، چنین قلمداد شده است که ائمه (ع) فاقد هرگونه خصیصهی فرابشری میباشند. مولف این کتاب تنها خصوصیت فرابشری را که درباره ائمه (ع) محتمل دانسته، عصمت ایشان در حوزهی فهم، استنباطات و عمل دینی است.

بر اساس ادعای مؤلف، نه تنها اعتقاد به وجود جهات و ویژگیهای فرابشری در ائمه (ع) اعتقادی اصیل نیست، بلکه به نظر او خود ائمه (ع) نیز قائل به ثبوت چنین صفاتی در خویش نبوده و هر کس را که به ایشان صفتی فرابشری نسبت میداده، مورد برائت و احیانا تکفیر قرار میدادهاند. همو بر این عقیده است که تمامی این قبیل صفات از برساختههای غلات- به طور عام -و گروهی از آنها به نام مفوّضه به طور خاص است. مؤلف برای اثبات نظریهاش- که آن را نظر قاطبهی امامیه از گذشته تا حال نیز میداند – خصوصاً به آیاتی از قرآن، منقولات روایی و کلامی، و تحلیلهایی از کلام و نظر دانشمندان بزرگ شیعه در اعصار مختلف تمسک جسته است.

این پژوهش بر آن است که اثبات کند؛ خصائص فرابشری بر دو گونهاند و گونهای از آنها که قابل حمل بر بشر بوده و منع عقلی از ثبوت آن در انسان وجود ندارد، در بسیاری از موارد در ائمه (ع) وجود داشته، بدون آنکه خدشهای به بشر بودن ایشان وارد گردد.

نگارنده برای اثبات مدعای خود، علاوه بر ارائه تحلیلهای منطقی از مستندات به خدمت گرفته شده توسط مؤلف کتاب، در بسیاری از موارد به ادلّهی فراوان دیگری نیز تمسک جسته است. او در این مسیر به طور ویژه از آیات قرآن، روایات موجود در کتب متقدم و مورد وثوق خود مؤلف و نیز پیشینهی نظرات دانشمندان بزرگ امامیه در این زمینه بهره برده است.
کلید واژه:
مکتب در فرآیند تکامل – سید حسین مدرسی طباطبائی – صفات فرابشری – غلو و تفویض.