چکیده تحقیق های پایانی طلاب دارالمبلغین

حقیقت شرح صدر و عوامل ایجادکننده‌ی آن در آیات و روایات

موضوع : حقیقت شرح صدر و عوامل ایجادکننده‌ی آن در آیات و روایات
استاد راهنما
جناب حجت‌ الاسلام و المسلمین‌ حمداللّهی(دام عزّه)
محقّق
مصطفی نظری بوئینی

کد آموزشی
۱۰۳۳۰۶
تاریخ تدوین
پاییز۱۳۹۴

چکیـــده
شرح صدر از جمله موهبت‌ها و الطاف الاهی می‌باشد که در آیات قرآن کریم و روایات حضرات معصومین (علیهم‌السّلام) از آن سخن به میان آمده است و به همین دلیل شایسته توجه و حائز اهمیت برای تحقیق است. شرح صدر در اصطلاح، نوعی بسط وجودی و معرفتی و افزایش ظرفیـّت است که قابلیـّت درک معارف و حقایق را در افراد ایجاد می‌کند. در حقیقت شاید بتوان آن را تحقّق و فعلیت یافتن استعدادِ پذیرش نور ایمان در انسان نیز تعریف نمود. این نوشتار در صدد است تا در حد وسع به بیان حقیقت شرح صدر و عوامل و آثار آن بپردازد.
شرح صدر از دیدگاه آیات و روایات با سعه‌ی صدر متفاوت است. در نگاه نخست شاید شرح صدر و سعه‌ی صدر هر دو به یک معنای واحد در نظر آیند، لکن تأمل و تتبع در منابع و آثار بیانگر این حقیقت است که از حیث اصطلاحی میان آن دو تفاوت‌هایی وجود دارد؛ چرا که –همان‌طور که تفصیلاً ذکر خواهد شد- شرح صدر نوعی افزایش ظرفیت روحی براى فراگرفتن علم، عرفان و حقیقت می‌باشد، اما سعه‌ی صدر از ویژگی‌های اخلاقی است که به نوعی می‌توان آن را قوّت و توان در جهت تحمل سختی‌ها به حساب آورد. از سوی دیگر ضیق صدر نیز نقطه‌ی مقابل شرح صدر می‌باشد.
با توجه به آیات و روایات حضرات معصومین(علیهم‌السّلام) می‌توان مداومت بر ذکر، انس با آیات قرآن کریم، کسب علم و معرفت و همچنین دعا و تهذیب نفس را از جمله عوامل ایجادکننده‌ی شرح صدر در وجود انسان معرفی نمود. در ضمن، عدم وابستگی به دنیا، آرامش، تواضع و ملازمت با حق نیز از جمله آثار و فوائد آن می‌باشد.

واژگان کلیدی: شرح صدر، سعه صدر، ضیق صدر، عوامل و آثارشرح صدر.

تحلیل فقهی و حقوقی «قاعده درأ»

موضوع : تحلیل فقهی و حقوقی «قاعده درأ»
استاد راهنما :
حجه الاسلام و المسلمین خداوردیان
محقق :
احسان سیف
پاییز ۹۱

چکیده :
قاعدۀ «درأ» از جملۀ قواعد فقهیه مهم اسلامى است که فقهاى عظام در موارد فراوان بدان استناد کرده‌اند و مورد پذیرش و تأکید فقیهان عامه و خاصه می باشد و از این حیث جایگاهى اساسى در حقوق جزاى اسلامى دارد.
در این پژوهش قاعدۀ مذکور تحت هشت فصل مورد بررسى قرار مى‌گیرد: مدارک و مستندات قاعده، بررسی واژگان، بررسی تطبیقی معنای شبهه، ملاک در عروض شبهه ( نسبت به صاحب شبهه: متهم و شبهه‌ی قاضی) دایرۀ شمول قاعده(نسبت به انواع شبهه: شبهه‌ی حکمیه و شبهه‌ی موضوعیه)، قلمرو قاعده درأ ( نسبت به انواع مجازات: حدود، تعزیرات ، قصاص و دیات )، ماهیت و حقیقت قاعده درأ، قاعده درأ و نظام حقوقی ـ قضایی ایران‏.
دیدگاه اندیشمندان فقه و حدیث پیرامون سند احادیث «قاعده درء» مد نظر قرار گرفته احادیث «درء» از نظر تمام مذاهب مورد اتفاق است و هیچ گونه تردیدی در سند و صدور و حتی حجیت و دلالت آن وجود ندارد. این قاعده علاوه بر اینکه در شبهات موضوعیه جریان دارد، در شبهات حکمیه نیز جاری است. همچنین به نظر نویسنده قلمرو قاعده تنها حدود به معنای أخصّ نیست، بلکه در مباحث قصاص و تعزیرات و دیات نیز ساری و جاری است. در این قاعده که عقل نیز بدان حکم می کند، قضات مخاطبان قاعده هستند و اعم است از آنکه منشأ آن شبهه عارض بر متهم باشد یا شبهه ای که رأسا برای ایشان ایجاد می شود.
رابطه‌ی قاعده‌ی درء با اصول و قواعد فقهی و حقوقی دیگر و نظرات فقهاء عامه نیز مورد توجه خاص قرار گرفته است. چگونگی انعکاس قاعده‌ی درء درقانون مجازات اسلامی نیز با استناد به مواد مختلف قانونی به بحث گذاشته شده است. نویسنده سعی نموده است تا حد توان از کتب فقهی و اصولی و آرای دانشمندان علم حقوق بهره برد و از طرفی از آرا و نظر‌های دانشمندان مذهب اهل تسنن غافل نماند.

شیوه‎های تبلیغ و صفات مبلغ برگرفته از سیره تبلیغی حضرت ابراهیم (علیه السّلام)

موضوع:
شیوه‎های تبلیغ و صفات مبلغ برگرفته از سیره تبلیغی حضرت ابراهیم (علیه السّلام)
استاد راهنما:
حجت الاسلام و المسلمین حسن خداوردیان زید عزّه
محقّق:
وحید خلیل نژاد مهینی
کد آموزشی:
۱۰۲۰۰۵
تاریخ تدوین:
زمستان ۱۳۹۲

چکیده
هر گروه و سازمانی که محصولی را برای ارائه به آحاد مردم جامعه دارا می‏باشد، باید به مردم و پذیرندگان آن محصول اطلاع رسانی کند که به این اطلاع رسانی اصطلاحاً تبلیغ گفته می‎شود. اما پذیرندگان خصوصیات متفاوتی نسبت به یک مطلب دارند که پیام رسان باید به آنها توجه کند و روشی را مورد استفاده قرار دهد که علاوه بر رسیدن پیام به مخاطب اثر مورد انتظار را نیز داشته باشد. لازمه‏ی این امر علاوه بر غنی بودن مطالب مورد ارائه روش بیان مطلب است که باید مورد توجّه قرار گیرد. در بین ارائه دهندگان آن سازمان طبعاً افرادی هستند که بهتر از سایرین به اطلاع رسانی پرداخته‏اند که دیگران به الگو گیری از آنان پرداختند و به آنها اقتدا کرده‏اند. سازمان یکتا پرستی هم از این قانون مستثنی نبوده و دو الگو برای مبلّغان خود در کتاب هدایت، معرفی کرده است که یکی از آنها حضرت ابراهیم (علیه السّلام) است که در طول زندگی پر فراز و نشیب خود جز خشنودی و رضایت الهی مطلب دیگری را هدف قرار نداد و به تبلیغ دین و آئین حق پرداخت. در طول این رسالت و تبلیغ خود به تناسب اماکن و موقعیت‏های متفاوت روش خاصّی را در پیش گرفت که با مدد از آیات قرآن و احادیث معتبر و استفاده از تلویحات آنها سعی در استخراج این روش‏ها نمودیم.

عفت و حیا و تاثیر آن در تربیت فرزند

موضوع:
عفت و حیا و تاثیر آن در تربیت فرزند
استاد راهنما:
حجت الاسلام والمسلمین خداوردیان
محقق:
محسن ساعتی
کد آموزشی:
۲۷/۲/۱۷۳
تاریخ تدوین:
۲۰/۷/۱۳۹۲

چکیده:
عفت و حیا حکومتی بس بزرگ دارند، سنتی هستند که در زندگی غیر قابل انکارند، مدام مصرف شده و بازتاب خود را نشان می دهد. همانطور که شخصی اگر در کوه فریاد زند، صدایش به او بر می گرد، عفت ورزی و باحیا بودن همین آثار را به انسان باز می گرداند و اخلاق و رفتار متقابل را بر همین اساس، بنیان می نهد ولی اگر این دو نباشند مثل ماشینی که یک چرخ آن پنچر است، آدمی لنگ می زند و بازخورد بد و زشت آن را با چشم خود می بیند.
یکی از وظایف مهم زندگی و خانواده، تربیت فرزند می باشد، اگر از نقش عفت و حیا در تربیت فرزند چشم پوشی شود، خانواده نمی تواند وظیفه اصلی خود را مبنی بر تربیت فرزند صالح ایفا کند، ضرورت این بحث تا به آنجا است که دین مبین اسلام و ائمه اطهار (ع) نیز شدیدا” مورد تاکید قرار داده اند. بنابراین کودکی با این حساسیت را باید اصول اساسی را در آن پاشانید، که یکی از این اصول، عفت ورزی و حیا می باشد. پس وای بر آن کودک و فرزندی که در اثر تغافل جامعه و یا خانواده، این دو اصل اساسی به او داده نشود و در این زمین خالی و آماده کشت، به جای بذر اصول و مبانی تربیتی اصیل اسلامی، بی بند و باری، رذالت، بی عفتی و بی حیاییدر آن رشد کند که به نقصان رفته و دنیا و به تبع آن آخرت خود را از بین می برد.
کودکی که با زیرکی خانواده و جامعه که خود آن ها تربیت یافته بر اساس عفت و حیا هستند، رشد کند، تمام آنچه را که به عنوان ادب و نزاکت از او توقع می رود خواهد داشت یا حداقل آماده می شود و با اصول دیگر تکمیل می گردد. در سخنان خود، در عذا خوردن، در خوابیدن، در معاشرت با دیگران و غیره و غیره متخلق به آداب اسلامی می شود و این زینت را به همه، دوستان، جامعه انتقال می دهد و خود بعد ها می تواند مربی تربیت نسل بعد باشد و این ثمره عفت و حیاست.

از تو به یک اشاره مطالبات امام خامنه ای از نوجوانان در باب عبادت بر مبنای کلام اهل بیت(علیهم السلام)

موضوع:
از تو به یک اشاره
مطالبات امام خامنه ای از نوجوانان در باب عبادت بر مبنای کلام اهل بیت(علیهم السلام)

استاد راهنما:
جناب حجه الاسلام و المسلمین حسین حمداللهی زید عزّه

محقق:
مسعود تارویردی زاده
زمستان ۱۳۹۲

چکیده:
خداوند متعال در قرآن کریم هدف از خلقت را عبادت بیان میکنند و لذا آشنایی با چگونگی این عبادت برای انسان تا اینکه بتواند به اوج رضای الهی برسد امری مهم و کاربردی است.
این شناخت اگر از ابتدای سن تکلیف یا همان نوجوانی صورت گیرد، باعث رشد و تعالی و قرارگرفتن در مسیر رشد می‌شود.
اینکه چه عبادتی و به چه مقدار و چگونه انجام دهیم، جزء مسائل اساسی در طی مسیر رشد است و از آن اساسی‌تر و مهمتر اینست که این راهنمایی‌ها را از چه کسی بگیریم، ائمه‌اطهار علیهم السلام همان راهنمایانی هستند که با پیروی از آنها میتوان این مسیر را به سلامت طی کرد.
اما کلام ائمه‌اطهار علیهم السلام نیاز به تفسیر دارد، و این تفسیر باید توسط عالمانی صورت گیردکه آگاهی لازم و کافی را نسبت به کلام آنها دارند ؛ یکی از برجسته ترین این علما شخص ولی فقیه است که با درایت و آگاهی که نسبت به زمان و مکان دارد میتواند تفسیری شایسته از کلام معصومین علیهم السلام ارائه نماید.
در میان تمام عباداتی که وجود دارد ۸ مورد از دیدگاه امام خامنه‌ای حفظه‌الله برای نوجوان لازم و ضروری است که در این پایان نامه، به شرح و تفسیر این موارد از نظر ایشان، پرداخته شده است.
در این پایان نامه پس از فصل کلیات، نخست به مهمترین عبادت یعنی، نماز پرداخته شده و نکاتی درباره‌ی حق نماز، توجه به وقت و وظایف ما درباره‌ی نماز و همچنین نکاتی درباره‌ی نوافل آورده شده و به شرح و بسط این موارد از نظر امام خامنه‌ای پرداخته شده است. سپس به مطالبی پیرامون روزه پرداخته است وبه ویژگیهای روزه ی حقیقی و دلایل اهمیت روزه و پاداش روزه داران پرداخته شده است.در فصل سوم به توبه و معنای آن و همچنین آثار و نتایج آن پرداخته شده است. فصل بعد به تعریف تقوا و همچنین راه های کسب آن و آثار تقوا اشاره نموده است. در فصل پنجم درباره دعا، انواع آن و چگونگی دعا کردن بحث شده و درباره‌ی حکمت تأخیر دعا و اینکه چه دعاهایی مستجاب و چه دعاهایی مردود است نیز مطالبی بیان شده است.امر به معروف و نهی از منکر که از واجباتی است که کمتر به آن توجه شده ولی قوام جامعه‌ی اسلامی برآن است، فصل ششم این پایان نامه را به خود اختصاص داده و در آن به تعریف امر به معروف و نهی از منکر، اهمیت و آثار و فواید آن و همچنین شیوه های آن، اشاره شده است. راهنمای سعادت بشرقرآن کریم، شناخت آن، نکاتی درباره‌ی حفظ قرآن و همچنین آثار تدبر در قرآن نیز موارد بیان شده در فصل هفتم است و راهکارهای استفاده‌ی هدفمند از این گنجینه را به حد بضاعت بیان می‌دارد.منشور عبادت نوجوان، ضمیمه این پایان نامه است، که در آن مسائل اساسی فصول قبلی دسته بندی شده و در اختیار مخاطب قرار می‌گیرد.
به طور کلی این پایان نامه، نخست مواردی که در باب عبادت نوجوان در کلام امام خامنه‌ای (مدظله العالی) وجود دارد نقل کرده و سپس با ردیابی منشأ قرآنی و روایی موارد فوق‌الذکر، به شرح و بسط و تحلیل آن در حد بضاعت نگارنده، پرداخته است.